Εντοπίζοντας προβληματικές χημικές ουσίες με την εφαρμογή Scan4Chem

Τα προϊόντα καθημερινής χρήσης ενδέχεται να περιέχουν επιβλαβείς ουσίες, οι οποίες συχνά έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον. Πλαστικοποιητές σε πλαστικά, βαφές σε υφάσματα ή επιβραδυντικά φλόγας σε έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές είναι μερικά μόνο παραδείγματα.

Οι καταναλωτές έχουν «δικαίωμα να γνωρίζουν», σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό REACΗ για τα χημικά, μέσω του πωλητή ή τον κατασκευαστή εάν ένα προϊόν περιέχει ουσίες που προκαλούν πολύ μεγάλη ανησυχία (SVHC). Ο προμηθευτής είναι νομικά υποχρεωμένος να ενημερώσει τον καταναλωτή, κατόπιν αιτήματος, εάν το προϊόν περιέχει SVHC σε συγκέντρωση άνω του 0,1% κατά βάρος. Μέχρι στιγμής 223 ουσίες περιλαμβάνονται στον χαρακτηρίζονται ως SVHC και υποψήφιες για απαγόρευση, με τη λίστα να εμπλουτίζεται τακτικά με νέες ενώσεις.

Αν και η ευαισθητοποίηση του κοινού για τα SVHC αυξάνεται, πολλοί καταναλωτές δεν γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους αυτών των ουσιών, πόσο μάλλον το δικαίωμά τους στην ενημέρωση. Πολλά πρέπει επίσης να βελτιωθούν από την πλευρά των εταιρειών, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν σωστά στις υποχρεώσεις τους για ενημέρωση των καταναλωτών. Μια τεράστια πρόκληση για τις εταιρείες είναι οι συχνά πολύ περίπλοκες και αδιαφανείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ εταιρειών και καταναλωτών, καθώς και κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού, 20 οργανισμοί από 13 χώρες συνεργάζονται στο πλαίσιο του έργου LIFE AskREACH, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εφαρμογή Scan4Chem για κινητά τηλέφωνα, η οποία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου, επιτρέπει στους καταναλωτές να σαρώσουν έναν γραμμωτό κώδικα (barcode) προϊόντος στο κατάστημα (ή να τον εισαγάγουν χειροκίνητα ή να εισάγουν το όνομα του προϊόντος) και να ζητήσουν με αυτοματοποιημένο τρόπο πληροφορίες σχετικά με το εάν αυτό περιέχει SVHC. Όλες οι πληροφορίες προϊόντων στη βάση δεδομένων παρέχονται είτε από κατασκευαστές είτε από εμπόρους λιανικής, οι οποίοι είναι και υπεύθυνοι για την ορθότητα των πληροφοριών. 

Η επαλήθευση των πληροφοριών που καταχωρούνται στη βάση δεδομένων, που συνδέεται με την εφαρμογή, πραγματοποιείται δειγματοληπτικά από την κοινοπραξία AskREACH. Στο πλαίσιο αυτής της δράσης, επιλέχθηκαν 49 προϊόντα από τη βάση δεδομένων και αναλύθηκαν από ανεξάρτητο, διαπιστευμένο εργαστήριο. Και τα 49 προϊόντα είχαν καταχωρηθεί ως είδη χωρίς SVHC από τον προμηθευτή. Πραγματικά, τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν πως καμία από τις SVHC που αναλύθηκαν από το εργαστήριο δεν ανιχνεύθηκε σε κανένα από τα 49 προϊόντα σε συγκέντρωση άνω του 0,1%, πράγμα που σημαίνει ότι οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν στη βάση δεδομένων AskREACH ήταν πράγματι σωστές. 

Ωστόσο, σύμφωνα με το εργαστήριο, ένα από τα τα αντικείμενα που εξετάστηκαν υπερέβη την οριακή τιμή που καθορίζεται από τις διατάξεις της Οδηγίας RoHS (Οδηγία για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό).

Σκοπός της οδηγίας RoHS είναι ο περιορισμός επιβλαβών ουσιών σε ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά προϊόντα, προκειμένου να μειωθούν οι συγκεντρώσεις τους στα απόβλητα. Το αποτέλεσμα της παρούσας μελέτης, επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά, πόσο πολύπλοκο θέμα είναι η διαρκής έκθεση των πολιτών σε χημικές ουσίες και η προστασία τους, η οποία επιχειρείται να διασφαλιστεί από μια μεγάλη σειρά οδηγιών και νομοθετημάτων.  Ωστόσο, αξίζει να κρατήσουμε πως η χρήση του «δικαιώματος στη γνώση» είναι ήδη ένα μεγάλο βήμα προς ασφαλέστερα προϊόντα.

Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί πως τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας σε προϊόντα είναι πολύ ενθαρρυντικά σε σχέση με τα αποτελέσματα προηγούμενης έρευνας της ομάδας μας, η οποία αφορούσε αθλητικό εξοπλισμό (sports articles testing) και η οποία διεξήχθη το 2020. Σύμφωνα με εκείνη την έρευνα 82 προϊόντα αθλητικού εξοπλισμού αγοράστηκαν τυχαία από καταστήματα εντός της ΕΕ και  στο 24% των αντικειμένων που ελέγχθηκαν βρέθηκαν SVHCs, ενώ το όριο του 0.1% ξεπεράστηκε στο 11% των περιπτώσεων. 

nκαι βοηθά στη λήψη συνειδητοποιημένων και ενημερωμένων αποφάσεων αγοράς προς έναν πιο υγιή και πιο φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο ζωής. Εάν δεν υπάρχει καταχώρηση στη βάση δεδομένων για ένα συγκεκριμένο προϊόν, η εφαρμογή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποστολή ενός αιτήματος που δημιουργείται αυτόματα στον πωλητή λιανικής ή απευθείας στον κατασκευαστή.

Η αποστολή αιτημάτων ενημέρωσης για την παρουσία SVHC γίνεται πολύ εύκολα και είναι πολύ χρήσιμη για την περαιτέρω αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τα SVHC και την ανάδειξη του ενδιαφέροντος των καταναλωτών για προϊόντα χωρίς επικίνδυνα χημικά. με τον τρόπο αυτό θα δοθούν κίνητρα στις εταιρείες να ανεβάσουν τις πληροφορίες των προϊόντων τους στη βάση δεδομένων και να τις καταστήσουν άμεσα διαθέσιμες στους πελάτες τους.

Περισσότεροι από 90.000 καταναλωτές έχουν ήδη ‘’κατεβάσει’’ την εφαρμογή πανευρωπαϊκά ενώ περισσότερα από 8,5 εκατομμύρια προϊόντα είναι καταχωρημένα σε αυτή παρέχοντας πληροφορίας για την ύπαρξη ή όχι SVHC σε αυτά. 

Είναι στο χέρι μας!

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη δωρεάν:

GOOGLE PLAY: https://play.google.com/store/apps/details?id=de.uba.scan4chem

APP STORE: https://apps.apple.com/us/app/scan4chem/id1205416098 

Περισσότερες πληροφορίες για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE AskREACH και την εφαρμογή Scan4Chem μπορείτε να βρείτε: 

https://www.askreach.eu/ (ΕΝG)

https://mailchi.mp/18029175db44/ecocitygr_life_ask_reach?fbclid=IwAR1fsiF_Cb-y3lU0EwVG32sg3CIm9xM2-VLzk5ozQsT16iRZW4cMM0HKgWA (GR).

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!

Founder-Chief Editor | Environmental Scientist, MSc
Close
EnglishGreekSpanish