Τι κοινό έχουν η ζωφόρο του Παρθενώνα και ο Μέγας Αλέξανδρος; Πρόκειται για το αλογάκι
της Σκύρου, την ελληνική φυλή μικρόσωμων αλόγων. Υποστηρίζεται πως τα άλογα αυτά τα
έφεραν στο νησί της Σκύρου οι Αθηναίοι τον 5 ο ΠΚΕ αιώνα. Θεωρείται επίσης πως
συνδέονται με τα άλογα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και πως απεικονίζονται στην ζωφόρο του
Παρθενώνα.
Χαρακτηριστικά του Σκυριανού αλόγου
Τα πανέμορφα αυτά άλογα με την μεγάλη ιστορική σημασία έχουν ιδιαίτερα μορφολογικά
χαρακτηριστικά. Η επιστημονική τους ονομασία είναι Equus caballus skyriano και ενώ είναι
μικρόσωμα όπως τα πόνυ έχουν ανατομικά χαρακτηριστικά αλόγου. Σύμφωνα με την Ένωση
Μικρόσωμης Φυλής Αλόγων Σκύρου, τα ζώα αυτά είναι συγγενικά με μικρόσωμες φυλές
αλόγων που ζουν στην Αλάσκα, και έφτασαν στην Ευρώπη από την Ασία πριν από περίπου
δώδεκα χιλιάδες χρόνια.
Τα Σκυριανά άλογα είναι από τις μικρότερες φυλές αλόγων του κόσμου! Φτάνουν συνήθως
μέχρι 1.10 μέτρα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους είναι η μακριά και πλούσια χαίτη και
ουρά τους, και το φαρδύ και γερό τους στέρνο. Το χρώμα τους είναι συνήθως καφεκόκκινo
και καστανό, ενώ πιο σπάνια λευκό, γκρίζο, ή ξανθό.
Όπως αναφέρει η Δανάη, μια εθελόντρια στο Κτήμα Μουριές της Σκύρου, τα άλογα αυτά,
όπως είναι λογικό, έχουν διαφορετική συμπεριφορά όταν είναι όλα μαζί ή μόνα τους. ‘’Η
συμπεριφορά τους εξαρτάται από ορμονικούς και άλλους παράγοντες.’’ όπως αναφέρει η
ίδια. Θεωρείται επίσης ότι είναι κατάλληλα για δραστηριότητες με παιδιά και για
ιπποθεραπεία.
Τα Σκυριανά άλογα και το νησί
Τα σπάνια αυτά άλογα ίσως βρίσκοταν κάποτε σε όλη την Ελλάδα, αλλά στη νεότερη ιστορία
έχουν σαν φυσικό τους περιβάλλον το νησί της Σκύρου. Χρησιμοποιούνταν από τους
κατοίκους του νησιού στις αγροτικές εργασίες, ενώ από τον Οκτώβριο ως το Μάιο αφήνονταν
ελεύθερα στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού. Αποτελούσαν και κομμάτι της πολιτιστική
παράδοσης του νησιού, καθώς γινόταν ιπποδρομίες πριν αφεθούν ελεύθερα, και
πραγματοποιούνταν ιππικές εκθέσεις. Οι δραστηριότητες αυτές σταμάτησαν τη δεκαετία του
60.
Το νοτιοανατολικό τμήμα της Σκύρου, η ορεινή περιοχή του Κόχυλα, αποτελεί μέχρι σήμερα
το φυσικό χώρο διαβίωσης του Σκυριανού αλόγου.Εκεί τα άλογα ζουν σε μικρές αγέλες
ελεύθερα, ενώ κατά τος καλοκαιρινούς μήνες, όπου λόγω ζέστης εξαντλείται η τροφή και το
νερό τους, κατευθύνονται προς τα κτήματα των ιδιοκτητών τους. Το φυσικό τους περιβάλλον
στο Κόχυλα, μια έκταση περίπου 40.000 στρέμματα, έχει σπάνια είδη χλωρίδας και
ορνιθοπανίδας, και ανακηρύχθηκε προστατευόμενη ζώνη υπό του δικτύου NATURA 2000.
Απειλές και τρόποι προστασίας
Δυστυχώς η αρχαία αυτή φυλή αλόγων απειλείται, καθώς σήμερα υπάρχουν ελάχιστα
καθαρόαιμα άτομα. Η Ένωση Μικρόσωμης Φυλής Αλόγων Σκύρου, ένα μη κερδοσκοπικό
σωματείο που ιδρύθηκε το 2006, κατέγραψε τον Μάρτιο 2014 μόλις 290 σκυριανά αλογάκια
σε όλη την Ελλάδα, από τα οποία τα 180 βρίσκονται στη Σκύρο. Οι απειλές που
αντιμετωπίζουν τα σπάνια αυτά άλογα συνοψίζονται ως εξής:
· Η ανεξέλεγκτη βόσκηση. Στην ορεινή περιοχή του Κόχυλα ζουν σήμερα περίπου
20 χιλιάδες αιγοπρόβατα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την υπερβόσκηση, την μείωση
της φυσικής ποικιλομορφίας και άρα και της διαθέσιμης τροφής για το Σκυριανό
άλογο.
· Η εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Παρόλο που η περιοχή είναι ενταγμένη στο
δίκτυο NATURA 2000, υπάρχει πρόγραμμα δημιουργίας ενός αιολικού πάρκου στη
νότια Σκύρο. Το Σκυριανό αλογάκι καθώς και η σπάνια χλωρίδα και πανίδα της
περιοχής απειλούνται με την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών.
· Η μη ελεγχόμενη αναπαραγωγή του είδους. Τα τελευταία χρόνια, καθώς και τα
μουλάρια και τα άλογα είναι ελεύθερα, μειώθηκε ο αριθμός καθαρόαιμων Σκυριανών
αλόγων.
· Η ελλιπής ενίσχυσης των κατόχων. Τα Σκυριανά άλογα, αν και αφήνονται
ελεύθερα τον περισσότερο καιρό, ανήκουν σε ιδιοκτήτες που τους παρέχουν
φροντίδα, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, η συντήρησή τους είναι αρκετά
δαπανηρή και οι κάτοχοί τους δεν ενισχύονται οικονομικά από το κράτος. Αυτό οδηγεί
όλο και περισσότερους κατοίκους του νησιού να μη θέλουν να ασχοληθούν με την
ανατροφή και προστασία των αλόγων αυτών.
Στα πλαίσια προστασίας του Σκυριανού αλόγου, υπάρχουν πρωτοβουλίες σε όλη την
Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η Ένωση Mικρόσωμης Φυλής Αλόγων Σκύρου στη Σκύρο συμβάλει
σημαντικά για την προστασία τους. Άλλες πρωτοβουλίες είναι η Γεωπονική σχολή του
Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης όπου εκτρέφονται λίγα άτομα στο αγρόκτημα
της σχολής, το αγρόκτημα Αμφίκαια στην Αμφίκλεια Παρνασσού, το κτήμα Ιππόλυτος στο
Φαλάνη Λάρισας και to Silva Project στην Κέρκυρα. Οι οργανισμοί αυτοί χρηματοδοτούνται
μερικώς από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει συμπεριλάβει τα Σκυριανά άλογα
ανάμεσα στις σπάνιες φυλές αγροτικών ζώων. Σε αυτούς τους οργανισμούς γίνεται επίσης
επιλεκτική αναπαραγωγή για να αυξηθεί ο αριθμός καθαρόαιμων ατόμων.
Σημαντικότερη αναγκών των ιδιοκτητών Σκυριανών αλόγων είναι η τροφή. Πολλοί θεωρούν
υποχρέωσή τους να διδάξουν στο κοινό πως το ζώο αυτό είναι υπό εξαφάνιση και ζητούν την
βοήθειά μας. Κάποιοι φορείς δέχονται δωρεές για τη διάσωση του Σκυριανού αλόγου, αλλά
και εθελοντές. Στο Κτήμα Μουριές στη Σκύρο, άτομα από όλο τον κόσμο έρχονται ως
εθελοντές και διαμένουν στο κτήμα για εβδομάδες. Προσφέρουν βοήθεια για τη συντήρηση
των αλόγων, των στάβλων, της περιοχής και συμβάλουν στην περιβαλλοντικη
ευαισθητοποίηση των κατοίκων και επισκεπτών του κτήματος.
Οι εποχές μπορεί να αλλάζουν, και τα Σκυριανά άλογα να μην χρειάζονται πλέον για τις
αγροτικές δουλειές, και τα αιγοπρόβατα να είναι πλέον πιο κερδοφόρα. Όμως αυτοί δεν θα
έπρεπε να είναι λόγοι ώστε να οδηγηθεί η αρχαία αυτή φυλή σε εξαφάνιση. Ένα ακόμα ζώο,
που μας έχει προσφέρει τόσα πολλά στο παρελθόν, μας διδάσκει τις επιπτωσεις των
πράξεών μας στο περιβάλλον και μας καλεί να το προστατεύσουμε. Ας το κάνουμε λοιπόν!
Πηγές:
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AC%CE%BA%C
E%B9_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%A3%CE%BA%CF%8D%CF%81%CE%BF%CF
%85
https://www.skyrian-horses.org/el/alogaki-tis-skyrou.html
https://skyros-island.gr/skyriano-alogo
https://www.topetmou.gr/alla-katikoidia/ta-archaia-kai-spania-alogakia-tis-skyrou-yparchoun-
mono-300-se-olo-ton-kosmo/
Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!
