Μια αναλυτική συζήτηση με τη Δρ. Ribanna Dittrich για το πώς η θαλάσσια βιογεωχημεία, οι ωκεανοί και οι παγετώνες επηρεάζουν την κλιματική αλλαγή. Πώς λειτουργεί ο ωκεανός ως αποθήκη άνθρακα, ποιος είναι ο ρόλος των Πόλων και γιατί όλα τα οικοσυστήματα συνδέονται.
Η επιστήμονας Ribanna Dittrich (marine biogeochemist, Ph.D.), αφού μας μίλησε σε προηγούμενο άρθρο για τη σημαντικότητα της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5°C, μας εξηγεί τη σημασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και των παγετώνων στην κλιματική αλλαγή.
Μπορείτε να εξηγήσετε πώς η θαλάσσια βιογεωχημεία συνδέεται με το ευρύτερο κλιματικό σύστημα και γιατί έχει σημασία για όλους;
Δρ. Dittrich: Ο όρος «θαλάσσια βιογεωχημεία» ακούγεται πιο περίπλοκος από ό,τι είναι, αλλά στην ουσία είναι ο κύκλος των θρεπτικών συστατικών και των ουσιών μέσω των θαλάσσιων συστημάτων. Και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο συνδέεται με τα κλιματικά συστήματα: Υπάρχει μια σταθερή ροή CO₂ μεταξύ της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας των ωκεανών. Οι επιφανειακοί ωκεανοί μπορούν να λειτουργούν ως καταβόθρες ή πηγές CO₂.
Στον ωκεανό, υπάρχουν διαφορετικές «διαδρομές» για το CO₂:
-
Φυσικοί μηχανισμοί: Η πίεση αερίων καθορίζει το πόσο έντονη είναι η ανταλλαγή μεταξύ νερού και αέρα.
-
Χημικοί μηχανισμοί: Το CO₂ μετατρέπεται σε διάφορες μορφές, όπως ανθρακικό οξύ, γεγονός που οδηγεί σε οξίνιση των ωκεανών.
-
Βιολογικοί μηχανισμοί: Το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν προσλαμβάνει CO₂ για φωτοσύνθεση και παράγει σχεδόν το μισό από το οξυγόνο που αναπνέουμε.
Ο ωκεανός λειτουργεί έτσι ως ένα τεράστιο σύστημα αποθήκευσης άνθρακα. Ένα μέρος του άνθρακα μεταφέρεται στα βάθη, όπου μπορεί να ενσωματωθεί σε ιζήματα.
Εκτός από τον άνθρακα, σημαντικό ρόλο παίζει και το άζωτο. Η υπερβολική χρήση του στη γεωργία οδηγεί σε απορροές προς τους ωκεανούς, δημιουργώντας υποξικές ζώνες (νεκρές ζώνες), με άμεσες επιπτώσεις για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις ανθρώπινες κοινωνίες.
Ποιος είναι ο ρόλος των πολικών περιοχών στη ρύθμιση του κλίματος;
Δρ. Dittrich: Οι πόλοι είναι κρίσιμοι για το κλίμα της Γης. Η Αρκτική θερμαίνεται 4 φορές γρηγορότερα από τον υπόλοιπο πλανήτη, λόγω της Αρκτικής ενίσχυσης. Η απώλεια του λευκού θαλάσσιου πάγου σημαίνει ότι η σκοτεινότερη επιφάνεια του ωκεανού απορροφά περισσότερη θερμότητα, ενισχύοντας τον αρχικό μηχανισμό θέρμανσης. Πρόκειται για έναν βρόχο θετικής ανατροφοδότησης.
Οι ωκεανοί απορροφούν πολύ περισσότερη θερμότητα από την ατμόσφαιρα. Όσο ψυχρότεροι είναι, τόσο πιο αποδοτικά λειτουργούν. Με την αύξηση της θερμοκρασίας, αυτή η ικανότητα μειώνεται, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέρμανση.
Σημαντικός είναι και ο ρόλος του παγκόσμιου ιμάντα μεταφοράς: ενός συστήματος ρευμάτων που εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την αλατότητα. Το Ρεύμα του Κόλπου, που επηρεάζει άμεσα το ευρωπαϊκό κλίμα, αποτελεί μέρος αυτού του συστήματος. Πολλές μελέτες δείχνουν επιβράδυνση του σχηματισμού πάγου στους πόλους, με πιθανές επιπτώσεις στα ρεύματα.
Και, φυσικά, το λιώσιμο των παγετώνων συμβάλλει καθοριστικά στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Τα οικοσυστήματα είναι αλληλένδετα. Παγετώνες, αλατότητα, CO₂, ωκεάνια κυκλοφορία και ανθρώπινες δραστηριότητες δημιουργούν ένα ενιαίο, ευαίσθητο σύστημα.
Με λιγα λόγια
Οι ωκεανοί και οι πολικές περιοχές παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του κλίματος, επηρεάζοντας τη θερμοκρασία, τα επίπεδα CO₂ και τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων. Οι αλλαγές που παρατηρούνται σε αυτά τα συστήματα έχουν άμεσες συνέπειες για τον πλανήτη και την ανθρώπινη δραστηριότητα, από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας μέχρι τις επιπτώσεις στην τροφική αλυσίδα. Η ανάλυση της Δρ. Ribanna Dittrich μας βοηθά να κατανοήσουμε πόσο αλληλένδετα είναι τα φυσικά συστήματα της Γης και γιατί είναι κρίσιμο να συνεχίσουμε την έρευνα και την προστασία τους.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στη Δρ. Ribanna Dittrich για τον χρόνο και τις γνώσεις της που μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί οι ωκεανοί και οι παγετώνες βρίσκονται στην καρδιά της κλιματικής αλλαγής.
Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!
