Η τέχνη έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να μας κάνει να σταματάμε, να παρατηρούμε, να σκεφτόμαστε και να αναλογιζόμαστε τις πράξεις μας. Τα τελευταία χρόνια, διάφοροι καλλιτέχνες σε διαφορετικές γωνιές της γης, χρησιμοποιούν τη τέχνη τους ως μέσω επικοινωνίας για να αναδείξουν ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η ρύπανση και η προστασία της φύσης. Από γιγάντια χέρια που «κρατούν» ένα ιστορικό κτίριο στη Βενετία μέχρι ζώα κατασκευασμένα από απορρίμματα, τα έργα αυτά δεν λειτουργούν μόνο ως καλλιτεχνικές δημιουργίες. Λειτουργούν ως μέσω ευαισθητοποίησης με διαφορετικό τρόπο το καθένα τους, μας υπενθυμίζουν τη σχέση μας με το περιβάλλον και την ευθύνη που έχουμε απέναντί του.
- «Support» του Lorenzo Quinn
Το έργο «Support» του Ιταλού καλλιτέχνη Lorenzo Quinn παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το 2017, στο πλαίσιο της 57ης Biennale και παρουσιάζει δύο τεράστια χέρια τριών μέτρων να αναδύονται από τα νερά του μεγάλου καναλιού της Βενετίας και να στηρίζουν το ιστορικό κτίριο Ca’ Sagredo.
Η Βενετία είναι μια πόλη η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των περιοχών που απειλούνται από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ο καλλιτέχνης με τα δύο αυτά χέρια, συμβολίζει την ανθρώπινη δύναμη. Οι άνθρωποι έχουν τη δύναμη να δημιουργούν, να καταστρέφουν, αλλά και να προστατεύουν. Στο χέρι μας λοιπόν είναι να αποφασίσουμε πως θα τη διαχειριστούμε και να κάνουμε τις σωστές επιλογές για τη βιωσιμότητα των επόμενων γενεών και του πλανήτη.
Με το έργο «Support», ο Quinn θέλησε να αναδείξει την ευθύνη των σημερινών και των μελλοντικών γενεών απέναντι στη Βενετία, αλλά και απέναντι σε άλλα ευάλωτα μέρη του πλανήτη. Το έργο λειτουργεί έτσι ως μια προειδοποίηση και ταυτόχρονα ως μία υπενθύμιση ότι η ανθρώπινη δράση μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης.
- «Ice Watch» του Olafur Eliasson
O καλλιτέχνης Olafur Eliasson, σε συνεργασία με τον γεωλόγο Minik Rosing, επιχείρησαν να κάνουν ένα έργο μέσα από το οποίο θα μπορούσε κάποιος να δει και να αντιληφθεί την κλιματική αλλαγή σε πραγματικό χρόνο. Το έργο αυτό ονομάστηκε «Ice Watch» και αποτελείται από μεγάλα κομμάτια παγετώδους πάγου που αποκολλήθηκαν από το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας και μεταφέρθηκαν σε κεντρικά σημεία ευρωπαϊκών πόλεων.
Η πρώτη εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη το 2014, ακολούθησε το Παρίσι το 2015 και τέλος το Λονδίνο το 2018.
Οι τεράστιοι αυτοί όγκοι πάγου τοποθετήθηκαν σε δημόσιους χώρους, όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να τους αγγίξουν, να τους παρατηρήσουν και να τους δουν να λιώνουν σιγά σιγά. Έτσι, οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να βιώσουν ζωντανά ένα φαινόμενο που συνήθως παρουσιάζεται μέσα από αριθμούς, επιστημονικά δεδομένα και γραφήματα.
Το έργο «Ice Watch» υπενθυμίζει με έναν ιδιαίτερα απλό τρόπο ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι ένα μακρινό ζήτημα. Ο πάγος που λιώνει μπροστά στον θεατή γίνεται ένα ορατό σύμβολο των αλλαγών που συμβαίνουν ήδη πάνω στον πλανήτη.
- «Big Trash Animals» του Artur Bordalo II
Ο Πορτογάλος street artist Bordalo II, γνωστός και ως Artur Bordalo, δημιουργεί μεγάλες τρισδιάστατες απεικονίσεις ζώων χρησιμοποιώντας υλικά που προσδιοριζόντουσαν για τα σκουπίδια. Η σειρά του «Big Trash Animals», περιλαμβάνει έργα σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις τα οποία αναπαριστούν ζώα, όπως αρκούδες, αλεπούδες και άλλα είδη. Αυτά τα έργα κατασκευάζονται από πλαστικά, μέταλλα και άλλα αντικείμενα που έχουν απορριφθεί.
Η επιλογή των υλικών δεν είναι τυχαία και αποτελεί βασικό μέρος του μηνύματος του καλλιτέχνη. Ο Bordalo II δημιουργεί ζώα από τα ίδια είδη απορριμμάτων που μπορούν να καταστρέψουν τους φυσικούς τους βιότοπους. Συνεπώς, αυτό που αρχικά μοιάζει με ένα εντυπωσιακό έργο street art αποκτά μια δεύτερη οπτική. Αναδεικνύει πως τα αντικείμενα που απορρίπτουμε αλόγιστα, θέτουν σε κίνδυνο τη πανίδα του οικοσυστήματος μας.
Η σειρά αυτή, τονίζει άμεσα τη σύνδεση ανάμεσα στην υπερκατανάλωση, τα απορρίμματα και την απώλεια της βιοποικιλότητας, μετατρέποντας υλικά χωρίς αξία σε έργα που δύσκολα περνούν απαρατήρητα.
- «Unmelting Black (Snowman)» του Gediminas Urbonas
Το έργο «Unmelting Black (Snowman)» του Λιθουανού καλλιτέχνη Gediminas Urbonas δημιουργήθηκε το 1995, βρίσκεται στο Ελσίνκι και παρουσιάζει έναν χιονάνθρωπο διαφορετικό από αυτούς που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε. Είναι κατασκευασμένος από μαύρο γρανίτη της Καρελίας και παραμένει αναλλοίωτος στον χρόνο, καθώς δεν μπορεί να λιώσει από τον ήλιο ή τη ζέστη λόγω του υλικού του.
Η επιλογή του χιονάνθρωπου δεν είναι τυχαία, αποτελεί ένα σύμβολο συνδεδεμένο με τον χειμώνα και το χιόνι. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση ο χιονάνθρωπος είναι μαύρος, συμπαγής και δεν λιώνει ποτέ. Μέσα από αυτή την αντίθεση, το έργο παραπέμπει στους χειμώνες της Βόρειας Ευρώπης που σταδιακά αλλάζουν εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Το έργο «Unmelting Black (Snowman)», αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η τέχνη μπορεί να αναδείξει ένα σύνθετο περιβαλλοντικό ζήτημα μέσα από μια οικεία εικόνα. Σας αποτέλεσμα, ένας χιονάνθρωπος που δεν λιώνει, μετατρέπεται σε ένα σύμβολο που μας υπενθυμίζει τις αλλαγές που συμβαίνουν στο κλίμα.
Τα λέμε σύντομα σε ένα επόμενο άρθρο, έως τότε περιμένουμε με ανυπομονησία τα σχόλια σας!
Green mind, pure soul
Πηγές:
- https://www.halcyongallery.com/news/9-lorenzo-quinn-s-sculpture-support-on-display-at-the/
- https://olafureliasson.net/artwork/ice-watch-2014/
- https://www.bordaloii.com/bigtrashanimals
- https://helsinkibiennaali.fi/en/artist/nomeda-gediminas-urbonas/
Εάν βρήκατε ενδιαφέρον αυτό το άρθρο, μοιραστείτε το!