Από τα πιο γνωστά και μυστηριώδη ζώα της θάλασσας είναι οι θαλάσσιες χελώνες. Τα μαγευτικά αυτά ζώα εμφανίστηκαν πριν περίπου 110 εκατομμύρια χρόνια και ανέπτυξαν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά για να προσαρμοστούν στη ζωή μέσα στη θάλασσα. Είναι ερπετά και βγαίνουν σχεδόν κάθε μια ώρα στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν, όμως μπορούν να κρατήσουν την αναπνοή τους ως και 6 ώρες όταν κοιμούνται μέσα στο νερό. Τρέφονται με μαλάκια, ψάρια, σφουγγάρια, αχινούς κ.ά., ενώ έχουν προσαρμοστεί να πίνουν θαλασσινό νερό. Αν και ζουν σχεδόν εξ ολοκλήρου στη θάλασσα, η ζωή τους ξεκινάει από τη στεριά. Οι θηλυκές χελώνες βγαίνουν έξω στη στεριά για να γεννήσουν τα αυγά τους και αμέσως γυρνούν στο νερό. Ένα είδος θαλασσίων χελωνών είναι πολύ γνωστό στην Ελλάδα καθώς επισκέπτεται τις ακτές μας κάθε καλοκαίρι.
Πρόκειται για την χελώνα καρέτα (Caretta caretta) που φτάνει ως και 1,25 μέτρα σε μήκος και ως 180 κιλά. Είναι μεταναστευτικό είδος και εμφανίζεται σε όλη τη Μεσόγειο θάλασσα, ενώ γεννάει τα αυγά της κυρίως στις ακτές της Ελλάδας, της Τουρκίας, του Ισραήλ και της Λιβύης. Συγκεκριμένα κατά την περίοδο της ωοτοκίας το 60% της Caretta caretta επιλέγει τις ελληνικές ακτές όπως το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο της Ζακύνθου (Λαγανάς) και τη δυτική Πελοπόννησο (Κυπαρισσιακός κόλπος).
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο της Ζακύνθου ιδρύθηκε το 1999 και στόχος του είναι η προστασία της Caretta caretta. Έχουν μετρηθεί περίπου 1.300 φωλιές σε έξι παραλίες κατά τη διάρκεια μιας μόνο αναπαραγωγικής περίοδου! Έπειτα από περίπου 50 με 60 μέρες τα αυγά επωάζονται και τα μικρά χελωνάκια επιστρέφουν στο νερό. Το πιο εντυπωσιακό είναι πως έπειτα από 20-30 χρόνια κάποιες από αυτές τις χελώνες, αφού ενηλικιωθούν, θα γεννήσουν τα αυγά τους στις ίδιες παραλίες.
Δυστυχώς, μόνο 1 στα 1.000 χελωνάκια θα τα καταφέρει να επιβιώσει. Χιλιάδες θαλάσσιες χελώνες, όπως και η καρέτα, πιάνονται στα δίχτυα μεγάλων εμπορικών
σκαφών με αποτέλεσμα να μην μπορούν να βγουν στην επιφάνεια να αναπνεύσουν. Άλλοι κίνδυνοι είναι η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και η ρύπανση της θάλασσας και της άμμου με πλαστικά, οι συγκρούσεις με σκάφη, η φωτορύπανση και η ηχορύπανση.
Μία ακόμα μεγάλη απειλή είναι και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με καταστροφή
οικοσυστημάτων και έλλειψη τροφής για την χελώνα καρέτα. Επίσης, το λιώσιμο των πάγων
αυξάνει σταδιακά τη στάθμη της θάλασσας και ίσως καλύψει κάποιες από τις παραλίες στις οποίες γεννάει τα αυγά της. Μελέτες από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, δείχνουν πως η αύξηση της θερμοκρασία φαίνεται να μην επηρεάζει τις μεταναστευτικές οδούς της Caretta caretta. Όμως, η αύξηση της θερμοκρασίας απειλεί άμεσα τον πληθυσμό της! Το φύλο του εμβρύου μέσα στο αυγό καθορίζεται από τη θερμοκρασία. Αύξηση της θερμοκρασίας οδηγεί στη γέννηση περισσότερων θηλυκών χελωνών από ότι αρσενικών. Συνεπώς η έλλειψη αρσενικών ατόμων θα οδηγήσει σε προβλήματα αναπαραγωγής και άρα ο πληθυσμός της χελώνας καρέτα ίσως μειωθεί δραστικά. Επίσης, η υψηλή θερμοκρασία, πάνω από 34 βαθμούς Κελσίου, πιστεύεται πως δημιουργεί επικίνδυνες μεταλλάξεις που οδηγούν σε θάνατο πριν την ενηλικίωση της Caretta.
Η Caretta caretta αποτελεί ένα σημαντικό κρίκο στα θαλάσσια οικοσυστήματα συμβάλλοντας στην ισορροπία θρεπτικών συστατικών στο βυθό, αλλά και βοηθώντας μικρά ζώα και φυτά που ζουν συμβιωτικά στο κέλυφός της. Η προστασία των θαλάσσιων χελωνών ξεκινάει από την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών μέσω περιβαλλοντικών προγραμμάτων και εθελοντικών δράσεων.
Αλλά και μικρές, καθημερινές πράξεις μετράνε:
-Μην παραβιάζετε προστατευόμενες παραλίας κατά τις περιόδους επώασης
-Μην πετάτε πλαστικά σε ακτές και στην θάλασσα
-Μειώστε τα πλαστικά μιας χρήσης (ποτήρια, μπουκάλια, καλαμάκια, σακούλες)
-Μειώστε το αποτύπωμα άνθρακα (carbon footprint) με τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς
Η WWF Ελλάς εδώ και δεκαετίες συμβάλει στην ενημέρωση, αλλά και στην άμεση προστασία των περιοχών της ωοτοκίας. Αν θέλετε να την ενισχύσετε τα προγράμματά της μπορείτε να υιοθετήσετε (συμβολικά) μια χελώνα καρέτα:
https://donate.wwf.gr/yiothetise/kareta?_gl=1*1sh1urc*_ga*ODYwMTgzMzE2LjE2ODY5MjE1NTc.*
_ga_HKW10PEJ1D*MTY4ODQ1OTg2MS4yMi4xLjE2ODg0NjAyODcuNC4wLjA.&_ga=2.203623952.168 5041137.1688368589-860183316.1686921557
Πηγές:
https://www.wwf.gr/ti_kanoume/fysh/apeiloumena_eidh/helona_caretta/
https://www.worldwildlife.org/species/loggerhead-turtle
https://www.greeka.com/ionian/zakynthos/about/caretta-caretta/
https://www.cms.int/sites/default/files/publication/fact_sheet_loggerhead_turtle_climate_change.
pdf
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022098119300747?casa_token=AbbtlkSvzFgA
AAAA:L740RmozKIhBZSHG4k8xGf2mYn5lYznWkYt28Q-2_I9CJvbp9KNuzsWi4Hl1_QmEsiewL8zL0g
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304380022003180#abs0002
Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!