Βιοκλιματικά κτίρια: το μέλλον της κατασκευής

Πλέον κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι το περιβαλλοντικό πρόβλημα είναι υπαρκτό. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου και οι έντονες, ασταμάτητες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα είναι μόνο μερικοί από τους παράγοντες που έχουν οδηγήσει στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Οι περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν την αιτία του προβλήματος κυρίως στις μεγάλες βιομηχανίες, στην αλόγιστη χρήση αυτοκινήτου, στην μαζική εκποίηση των φυσικών πόρων. Και δεν έχουν άδικο. Με τη συνεχόμενη αύξηση του πληθυσμού όμως, και την συνεχόμενη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, έχει αυξηθεί κατακόρυφα η κατασκευή νέων κτιρίων. Έχουμε άραγε αναρωτηθεί με ποιο τρόπο το φαινόμενο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν πλεονέκτημα και σαν όπλο στην μάχη κατά του περιβαλλοντικού προβλήματος;

Τα βιοκλιματικά κτίρια: τι είναι;

Βιοκλιματικά λέγονται τα κτίρια τα οποία προορίζονται να είναι μέρος μίας κοινωνίας που θα

προστατεύει το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους και πλέον δεν θα εξαρτάται από τα ορυκτά καύσιμα. Σκοπός τους βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής είναι η δημιουργία κτιρίων που έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να καλύπτουν τους ενεργειακές τους ανάγκες, χωρίς

να προκαλούν περιβαλλοντική ζημιά.

Τα βιοκλιματικά ή βιώσιμα κτίρια κινούνται γύρω από τους τρεις βασικούς άξονες την

βιωσιμότητας:

1. Περιβαλλοντικός: αφορά στην μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την εξοικονόμηση ενέργειας και πόρων, όπως το νερό, καθώς και στην μείωση των αποβλήτων, όχι μόνο κατά την κατασκευή αλλά και κατά τη διάρκεια της ζωής του κτιρίου.

2. Κοινωνικός: είναι σχετικός με άνεση που προσφέρει το κτίριο στον χρήστη, το σεβασμό απέναντι σε αυτόν και στις όποιες ιδιαιτερότητες αυτός μπορεί να έχει, στην αίσθηση ασφάλειας που του προσφέρει.

3. Οικονομικός: αφορά στην εξοικονόμηση οικονομικών πόρων κατά την κατασκευή του έργου και κατά τη διάρκεια της ζωής του, ενώ στοχεύει στην αποφυγή μεγάλων ανακαινίσεων, άρα και την εξοικονόμηση χρημάτων, μέσω του σωστού πρώιμου σχεδιασμού.

Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των βιοκλιματικών κτιρίων;

Τοποθεσία και προσανατολισμός

Η κατάλληλη τοποθεσία για την κατασκευή κτιρίου εξαρτάται από το μικροκλίμα της εκάστοτε περιοχής, την κατεύθυνση των ανέμων, την παρουσία δέντρων ή άλλων χαρακτηριστικών του τοπίου. Ο σωστός σχεδιασμός του χώρου, ώστε να αξιοποιείται η ηλιακή ακτινοβολία κατά τη χειμερινή περίοδο, αλλά να προστατεύεται το κτίριο από την υπερθέρμανση κατά τη

διάρκεια του καλοκαιριού είναι το βασικό ζητούμενο.

Είναι πολύ σημαντικό να γίνεται έντονη εκμετάλλευση του φυσικού φωτός, μόνο όμως όταν αυτό είναι θεμιτό. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το κλίμα της Ελλάδας, ένα τέτοιο κτίριο θα πρέπει να προσφέρει κάποιου είδους φυσική προστασία τους καλοκαιρινούς ζεστούς μήνες,

να επιτρέπει όμως το φυσικό φως του χειμερινούς μήνες. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να γίνει σωστή μελέτη των ανοιγμάτων και της προστασίας αυτών.

Η παρουσία πολλών παραθύρων, σωστά προσανατολισμένων προς το νότο είναι το πρώτο

βήμα. Η τοποθέτηση δέντρων σε κοντινή απόσταση από το κτίριο περίπου στο ίδιο ύψος αποτελεί ένα πλεονέκτημα, αφού προσφέρει προστασία το καλοκαίρι, ενώ το χειμώνα το φως μπορεί ανενόχλητο να μπαίνει στο χώρο. Πέρα από αυτό, συνεισφέρει και στην ευημερία του χρήστη, αφού η παρουσία μικρών φυσικών στοιχείων μέσα ή ακόμα και γύρω από ένα σπίτι δεν δημιουργεί παρά θετικά συναισθήματα, ειδικά με τον τρόπο που έχουν διαμορφωθεί οι σύγχρονες πόλεις.

Φυσικά λόγω της έντονης παρουσίας φυσικών ανοιγμάτων στο κτίριο, είναι κρίσιμο αυτά να είναι καλής ποιότητας. Με τον όρο ποιότητα, στο πλαίσιο του βιοκλιματικού σχεδιασμού, εννοείται τα κουφώματα, καθώς το ίδιο το τζάμι να μην επιτρέπουν απώλειες θερμότητας.

Υλικά

Υλικά υψηλής θερμικής μάζας είναι απαραίτητα. Η ιδιότητα των υλικών αυτών είναι να απορροφούν και χάνουν θερμότητα με χαμηλό ρυθμό. Αυτό σημαίνει ότι το κτίριο δεν θα απορροφά εύκολα θερμότητα το καλοκαίρι, αλλά παράλληλα δε θα χάνει και τη θερμότητα εύκολα το χειμώνα. Αυτό οδηγεί στη βελτιστοποίηση της χρήσης θερμικών σωμάτων, άρα και στην εξοικονόμηση ενέργειας. Παράλληλα, τα υλικά αυτά δεν επιτρέπουν έντονες αυξομειώσεις της θερμοκρασίας μέσα στη μέρα, κάνοντας το χώρο πιο άνετο για το χρήστη.

Φυτεμένο δώμα

Το φυτεμένο δώμα ή αλλιώς green roof, έχει αναπτυχθεί κυρίως τα τελευταία χρόνια, με την

βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και το αυξανόμενο ενδιαφέρον γύρω από τη βιωσιμότητα. Αυτό συμβαίνει, κυρίως, γιατί δεν επιφέρει άμεσα οικονομικά οφέλη στους χρήστες. Φυσικά

αυτό δε σημαίνει ότι η σημασία του είναι μειωμένη, ίσα-ίσα το αντίθετο.

Μία τέτοια προσθήκη στο κτίριο είναι πολύ ωφέλιμη, διότι, πρώτον απορροφά νερό, το οποίο με τον κατάλληλο σχεδιασμό μπορεί να έχει άλλες χρήσεις, όπως το πότισμα των φυτών το κήπου ή ως παροχή νερού όπου δεν απαιτείται πόσιμο νερό. Με τον τρόπο αυτό εξοικονομούνται πολύτιμοι φυσικοί πόροι. Επιπλέον, προσφέρει μία μορφή μόνωσης, συμβάλει στη μείωση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, κάτι που είναι κρίσιμο κυρίως στις μεγαλουπόλεις όπου παρατηρείται το φαινόμενο της θερμονησίδας, ενώ παράλληλα δημιουργεί ένα περιβάλλον διαβίωσης ζώων.

Όλες οι παραπάνω ενέργειες έχουν φυσικά ως αποτέλεσμα την μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης του κτιρίου, το οποίο οδηγεί σε μακροπρόθεσμο οικονομικό όφελος για τον

χρήστη.

Δεν είναι όμως αυτός ο αυτοσκοπός

Σκοπός των βιοκλιματικών κτιρίων είναι ο εναρμονισμός του σύγχρονου ανθρώπου και των αναγκών του με το περιβάλλον και τις δικές του ανάγκες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ουσιαστικά το σπίτι όλων είναι το ευρύτερο περιβάλλον στο οποίο ζούμε, και όπως δεν θα γκρεμίζαμε ποτέ το σπίτι μας χωρίς να έχουμε χτίσει το επόμενο, έτσι δε θα πρέπει συνειδητά να καταστρέφουμε τον πλανήτη μας. Διότι δεν υπάρχει επόμενος.

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!

Civil Engineer, MSc
Close




EnglishGreekSpanish